Η μελέτη της ψυχολογίας και της ψυχικής υγείας στον αθλητισμό, και συγκεκριμένα στον πρωταθλητισμό είναι ένα σχετικά νέο πεδίο. Όσα ήδη γνωρίζουμε από την έρευνα είναι ασφαλή αλλά πρέπει να μάθουμε και άλλα.
Η συμμετοχή των γυναικών στον επαγγελματικό αθλητισμό αυξάνει από το 1970.
Καταρχάς, και τα δύο φύλα είναι αθλητές. Σε όσα αφορούν τον πρωταθλητισμό και τις επιδόσεις δεν υπάρχουν ιδιαίτερες διαφορές ανάμεσα στα φύλα, όπως το κίνητρο, το άγχος πριν τον αγώνα, η ανταγωνιστικότητα, η ανάγκη για αυτοπεποίθηση, η ανάγκη για νοητική προσαρμογή στις προκλήσεις.
Προκλήσεις και δυσκολίες, σε σχέση με τους άνδρες αθλητές.
Αδικία και ανισότητα στην πρόσβαση αλλά και στην αναγνώρισή τους ως επαγγελματίες αθλήτριες, ιδιαίτερα κατά τις προηγούμενες δεκαετίες.
Ψυχολογικές δυσκολίες, συγκεκριμένα άγχος, κατάθλιψη, διατροφικές διαταραχές, δυσλειτουργικές αντιλήψεις για την εικόνα του σώματος, έντονη εσωτερικευμένη υποκειμενική δυσφορία.
Σεξουαλικοποίηση της εικόνας και της παρουσίασης τους, από τα media και τα κοινωνικά δίκτυα. Η κοινωνική ζωή του σώματός τους. Ιδιαίτερα δε σε ανώτερο επαγγελματικό επίπεδο όπου είναι δημόσια γνωστές.
Πολιτικοποίηση της αθλητικής τους εικόνας και συμμετοχής από τα media σε μια συζήτηση για το φύλο, την πατριαρχία και τον φεμινισμό.
Εικόνα του σώματος: Πόσο αποδεκτό είναι κοινωνικά το σώμα τους ως «θηλυκό». Τα κοινωνικά δίκτυα εκθέτουν το γυναικείο σώμα.
Είναι πιο ευάλωτες στα διατροφικά προβλήματα από τους άνδρες. Ιδιαίτερα εικόνα και διατροφικές, κατά την εφηβεία. Ο βαθμός ικανοποίησης που νιώθουν από την εικόνα του σώματός τους επηρεάζει την εμφάνιση διατροφικών διαταραχών.
Εμφανίζουν περισσότερες δυσκολίες στον ύπνο, πιο κακό ύπνο από τους άνδρες.
Καθώς βιώνουν πιο έντονα τα συναισθήματα δυσκολεύει και η αποθεραπεία και αποκατάσταση, η επιστροφή τους μετά από τραυματισμούς.
Οι γυναίκες βιώνουν συχνότερα και εντονότερα άγχος και κατάθλιψη σε σχέση με τους άνδρες, γενικά βιώνουν πιο έντονα και πιο εσωτερικευμένα τα συναισθήματα και την δυσφορία τους. Αυτό ισχύει στον γενικό πληθυσμό και συναντάται και στον αθλητισμό.
Ακόμη περισσότερο άγχος, κατάθλιψη και εξουθένωση θα βιώσουν γυναίκες στα ατομικά αθλήματα σε σχέση με τα ομαδικά.
Το άγχος και η κατάθλιψη αυξάνουν τις πιθανότητες τραυματισμού και εμποδίζουν, μαζί με τον φόβο, την αποκατάσταση και την επιστροφή.
Μία ακόμη από τις πιο σημαντικές προκλήσεις για τις γυναίκες είναι η μητρότητα. Αφενός πρόκειται για έναν ακόμη ιδιαίτερα απαιτητικό ρόλο αφετέρου ο ρόλος αυτός συχνά απαιτεί στρατηγική σκέψη καθώς, λόγω της 9-μηνης κύησης και των απαιτήσεων πριν και μετά από αυτή, χρειάζεται επανασχεδιασμός της αθλητικής τους καριέρας.
Πολαπλότητα ρόλων, «θηλυκότητα» και αθλητισμός.
Σήμερα οι γυναίκες αθλήτριες χαίρουν μεγαλύτερου σεβασμού από τους άνδρες αθλητές και δεν θεωρείται ότι απειλείται η θηλυκότητά τους. Βιώνουν την θηλυκή και την αθλητική τους ταυτότητα ως ξεχωριστές πλευρές του συνολικού τους εαυτού.
Υπήρχε η αντίληψη ότι ο επαγγελματικός αθλητισμός και η θηλυκότητα δεν πάνε μαζί.
Εθεωρείτο κοινωνικά ας πούμε, ως στερεότυπο ότι ο αθλητισμός είναι ένα ανδρικό πεδίο και η θηλυκότητα δεν μπορεί να συνάδει με την σωματική δύναμη, τη σωματική διάπλαση, την ψυχική ορμή, την πειθαρχία, τον ανταγωνισμό και την επιθετικότητα επί του πεδίου των αγώνων. Τα στοιχεία αυτά ήταν αποκλειστικά ανδρικά.
Αυτές οι αντιλήψεις συναντώνται και σήμερα, πολύ λιγότερο φυσικά κυρίως μεταξύ ανδρών και γυναικών μη αθλητών.
Οι ίδιες οι γυναίκες αθλήτριες δε νιώθουν καθόλου έτσι. Νιώθουν εξίσου θηλυκές, ανταγωνιτικές και δυνατές. Πώς;
Αντιλαμβάνονται την θηλυκότητα και την αθλητική τους ταυτότητα ως δύο ξεχωριστούς και διακριτούς ρόλους που λαμβάνουν στη ζωή. Η αποδοχή και η εμπειρία της πολλαπλότητας των πλευρών ενός ανθρώπου, των ρόλων που λαμβάνει είναι το κλειδί για την ηρεμία και την ανάπτυξη. Δεν βιώνουν σύγκρουση.
Μπορούμε μέσα στον αγώνα να είναι δυνατές, επιθετικές και ανταγωνιστικές. Στην παρέα κοινωνικά να είναι παιγνιώδης στάση, με ανοιχτότητα, τρυφερότητα και φυσικά να είναι σύντροφοι με τους αγαπημένους τους.
Ομοίως και στα αρρενωπά αθλήματα, ενισχύουν την θηλυκότητά τους εκτός και δεν ταυτίζονται με τις φεμινιστριες.
Τρόποι αντιμετώπισης:
Ανθεκτικότητα
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναπτυχθεί έγκαιρα στις νέες αθλήτριες.
Να υπερβαίνουν δυσκολίες και να προσαρμόζονται με θετικότητα στις αλλαγές και τις λύσεις που απαιτούνται, και να διαχειρίζονται τους πόρους και την ενέργειά τους κατάλληλα.
Προσοχή: Η εμπειρία των δυσκολιών και του στρες, είναι απαραίτητη για το χτίσιμο της ανθεκτικότητας.
Τεχνικές Χαλάρωσης & mindfulness
Καλός Υπνος.
Δημιουργία υποστηρικτικού δικτύου.